سایه بازی

سایه بازی ياShadow Playهزاران سال پيش درچين وهندآغازشده وقديمي ترين شكل نمايش عروسكي درجهان است .

در چين سايه بازي اغلب داستان هاي فولكلوريك و افسانه هاي گذشتگان را بازگو مي كند. در اندونزي بخشي از فرهنگ سنتي است. نمايشنامه ها برگرفته از دو حماسه مذهبي هستندو جدال هميشگي خير و شر را به تصوير مي كشند. تركيه و يونان نيز پيشينه سايه بازي دارند، در اينجا داستان ها برگرفته از زندگي روزمره و با موضوعات كمدي همراه است. در اروپاي غربي سايه بازي حدود سال هاي 1800 محبوبيت داشت. در سال 1926 عروسك گردان آلماني لوته راينيگر Lotte Reiniger اولين فيلم انيميشن را به نام ماجراهاي شاهزاده آچمت Achmet ساخت.

شخصيت هايي كه باظرافت ازشيشه مات ساخته شده بودند،روي ميز انيميشن حركت مي كردند.

عروسك­های سايه­ بازی سنتی، تخت و ساخته شده از چرم هستند.

محيط عروسک با چاقوي تيزبرش داده مي­شود.

خطوط محيطي، حالت­هاي چهره و نوع لباس را مشخص مي­كند.

عروسك ­هااز قطعات جداساخته مي­شوندواين قطعات باسيم يافنربه هم متصل مي­شود.

كنترل و حركت عروسك­ها از پشت يك صفحه نيمه شفاف سفيد (كاغذي يا پارچه­اي) و بوسيله يك ميله انجام مي­شود. تماشاچي در آن سوي صحنه سايه­هايي را مي­بيند كه حركت مي­كنند.امروزه عروسك­هاي سايه ­بازي از مواد ديگري مثل كاغذ، پلاستيك، چوب، فيلترهاي رنگي نور، پارچه، پر، برگ خشك و … نيزساخته می­ شوند.

علاوه بر آن عروسك گردانان از افكت­هاي نورپردازي بهره مي­گيرند مثل پروژكتورها و نورهاي انعكاسي.

برخلاف ساير انواع نمايش­هاي عروسكي، عروسك سايه­اي در اجرا ديده نمي­شود و در واقع انعكاس را بوجود مي­آورد. عروسك سايه­بازي تنها يك قطعه چوب يا مقوا نيست بلكه مجموعه­ ابزاري است كه با يكديگر كار مي­كنند. زيبايي و هوشمندي در ساخت شكل عروسك و تركيب آن با نور و صحنه تأثير شگرفي را بوجود مي­آورد.

شكل عروسك برای متمركزكردن بخشی از نوروساختن سايه است.

صحنه جايي است كه عروسك­ها در آن زندگي مي­كنند، دنيايي كه در آن حركت مي­كنند و داستاني را براي ما تعريف مي­كنند. در سايه­بازي صحنه­ها انواع گوناگون دارند اما همه آنها بايد به خوبي نور را عبور دهند و به خوبي عروسك گردان را مخفي نگه دارند.

نور به عروسك سايه­اي جان مي­بخشد. در انتخاب نور بايد عواملي نظير ميزان نور، تفرق، رنگ و زاويه را در نظر گرفت.

يكي ديگر از اشكال سايه­ بازي، سايه ­بازي با دست است. با استفاده از نور و حالت­هاي دست و انگشتان و حركت آنها سايه ­هايي روي پرده ايجاد مي­شود.